İsmail Gaspıralı (Gasprinskiy), (d. 8 Mart 1851 – ö. 11 Eylül 1914). Kırım Tatarı eğitimci, yayıncı ve politikacı. Gaspıralı, Rus İmparatorluğu'nda Türk ve İslam toplumlarının eğitim, kültür reformu ve modernleşmeye ihtiyacı olduğunu farkeden ilk ve tek Müslüman entelektüeldir. Soyadı, Kırım'daki Gaspra şehrinden gelmektedir.

İsmail GaspıralıGaspıralı düşüncelerini 1883'te kuruduğu ve 1918'e kadar varlığını sürdüren "Tercüman" adlı gazetesiyle yaymıştır. Yayınlarında Turki halkları birlik ve dayanışmaya çağırdı.

“ Dilde, fikirde, işte birlik! ”

sözüyle Türk halklarındaki birlikteliğin temel ilkelerini oluşturmuş ve günümüzde de bu söz bu birlik mücadelesinin hedefini göstermektedir.

Gaspıralı, modernleşmenin Avrupalılaşma olduğunu savundu. Modernleşmenin tek yolunun eğitim olduğuna inanıyordu. O İslam okullarındaki çoğunlukla din üzerinde yoğunlaşan eğitim sistemini eleştirdi ve çocukların ana dillerini daha etkili konuşmalarını sağlayacak yeni bir öğretim sistemi kurdu, bu şekilde yeni müfredatı sundu. 1881 tarihli bir yazısında:

“ Geri kalmışlığımızın tek nedeni cehaletimizdir. Avrupa'da neyin icat edildiğine veya neler olduğuna dair hiçbir fikrimiz yok. Bu izolasyondan kurtulmak için bunları okuyabiliyor olmamız gerekirdi; Avrupa fikirlerini yine Avrupalı kaynaklardan öğrenmeliyiz. İlk ve orta okullarımızın müfredatlarına bu dersleri koymalıyız ki, göz bebeklerimiz yani öğrencilerimiz bu fikirlere ulaşabilsin. ”

diyerek düşüncelerini ortaya koymuştur.

Gaspıralı kadınlar için Âlem-i Nisvan (Kadınlar Dünyası) adlı bir dergi çıkarımış ve bu dergiyi kızı Şefika yayına hazırlamıştır. Çocuklar için de Âlem-i Subyan (Çocuklar Dünyası) adlı bir yayın çıkarmıştır. Gaspıralı, İslam Biriği'nin (İttifaq-i Müslümanlar) kurucularından biridir; 1907'de kurulan birlik Rus İmparatorluğu'ndaki Müslüman Türk entelektüelleri birleştirmiştir. Ayrıca ilk Rus Müslüman kongresinin organizatörlerinden biriydi ve Rusya'daki Müslüman insanlar için sosyal ve dinî reformlar oluşturmayı amaçlıyordu.

Gazeteler 

Tercüman (Bahçesaray, 1883-1918)

Alem-i Nisvan (Bahçesaray, 1906-1910)

Alem-i Sibyan (Bahçesaray, 1906-1912?)

Al-Nahdah/The Renaissance (Kahire, 1908)

Kha! Kha! Kha! (Bahçesaray, 1906-?)

 Kitaplar

Russkoe Musulmanstvo (Urıs Íslam) Simfereopol, 1881

Salname-i Türki (Bahçesaray, 1882)

Mirat-ı Cedid (Bahçesaray, 1882)

Hoca-ı Sibyan (Bahçesaray, 1884; 3.bas. 1892; 7. bas. 1898)

Avrupa Medeniyetine Bir Nazar-ı Muvazene (Bahçesaray, 1885)

İslamlara dair Nizamlar ve İmtiyazlar (Bahçesaray, 1885)

Rusya Coğrafyası (Bahçesaray, 1885)

İki Bahadır (Bahçesaray, 1886)

Kıraat-i Türki (Bahçesaray, 1886; 2. bas. 1894)

Maişet Muharebesi (Bahçesaray, 1886)

Kolera Vebası ve Onun Deva ve Darusu (Bahçesaray, 1887)

Bahtiyar Nazım (Bahçesaray, 1889)

Atlaslı Cihanname (Bahçesaray, 1889)

Medeniyet-i Islamiye (Bahçesaray, 1889)

Garaib-i Adat-i Akvam (Bahçesaray, 1890)

Arslan Kız (Bahçesaray, 1894)

Mektep ve Usul-i Cedid Nedir? (Bahçesaray, 1894)

Risale-i Terkib (Bahçesaray, 1894)

Russko-vostochnoe Soglashenie (Bahçesaray, 1896)

Hesab. Muhtasar Ilm-i Hesab ve Mesa'il-i Hesabiye (Bahçesaray, 1897)

Her Gün Gerek Zakonlar (Bahçesaray, 1897)

Rehber-i İslamiye (Bahçesaray, 1898)

Şara'it al-Islam (Bahçesaray, 1897)

Rehber-i Mu'allimin (Mu'allimlere Yoldaş) (Bahçesaray, 1898)

Türkistan Uleması (Bahçesaray, 1900)

Mevlud-i Cenâb-ı Hazret-i Ali (Bahçesaray, 1900)

Beden-i İnsan (Bahçesaray, 1901)

Iran. Resimli Mecmua (Bahçesaray, 1901)

Mebadi-yi Temeddün-i Islamiyan-i Rus

Meşhur Payitahtlar (Bahçesaray, 1901)

Usul-i Edeb (Şark ve Garb Kaideleri) (Bahçesaray, 1901)

Zoraki Tabib (Bahçesaray, 1901)

Malumat-i Nafia (Bahçesaray, 1901)

Tashih-i Akaidden (Bahçesaray, 1901)

Temsilat-i Krilof (Bahçesaray, 1901)

Asya'da Komşularımız (Bahçesaray, 1903)

Dâru-l Rahat Müslümanları (Bahçesaray, 1906)

Müslüman Kongresi (Bahçesaray, 1909)

 Makaleler

"Türk yurducularına" (Türk Yurdu 1: 190-95, 1328 1912)

"Hind yolundan" (Türk Yurdu 1: 307-10, 1328, 1912)

"Hind'den dönerken" (Türk Yurdu 1: 369-71, 1328, 1912)

"Muhaceret muntazama" (Türk Yurdu 1: 706-13, 1328, 1913)

http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0smail_Gasp%C4%B1ral%C4%B1

Geniş Bilgi İçin Bakınız

http://www.ismailgaspirali.org

AMAN OGLUM

Aman,  oglum, satma sakın, elindeki topragı,

Anan kibi seni besler bereketli kucagı.

Piçen, arpa, aş istemez, verir sana bunları,

Sefil rezil olma sakın, satıp ana topragı.

Yediklerin, içtiklerin ep bu topraktan kele,

Cebindeki akçaları sana bu toprak vere,

Alma, armut, arpa bogday, bag ve bostan cumlesi-

Topragın verdigi baylık... satma sakın, topragı...

Onu bilip, sevmelisin çayır ile bagçayı,

Akça suvdur akar kiter, bitirirsin akçayı.

Bagça kitti, akça bitti, ne olur senin alın?

Aman oglum, topla akça, geri kaytar bagçayı.

Bak, senin bir çayırın bar... Ne guzeldir çokragı,

Şırıl, şırıl kele suvu, yarıp kara topragı.

Lanet ider sana çokrak, satma sakın çayırı,

Eger satsan, çevirirsin fenaya sen hayırı.

Saç tarlaya arpa, bogday, işle, bekle tarlayı,

Bir saçarsın- on alırsın, unutmayıp Hudayı,

Bir çuval bogdaya karşı, altın kumüş verirler,

Kereklerin er neyse- bunlar ile kelirler,

Aman oglum, satma sakın, elindeki topragı,

Anan kibi seni besler,  bereketli kucagı

Piçen, arpa, aş istemez, verir sana bunları,

Sefil rezil olma sakın, satıp ana topragı.

/İsmail Bey GASPIRALI

http://www.ismailgaspirali.org/ismailgaspirali/eserleri/amanoglum_siir.htm

Hocam, Prof. Dr. Hasan ÖZYURT

YURT  KALKINMASINA HASREDİLEN BİR ÖMÜR

"Ne zaman odasının kapısını çalsak önünde mutlaka bir uğraşısı olan hocamızı bu yüzden rahatsız etmekten çekinirdik. Ancak O, -deyim yerindeyse- "iki eli kanda"  bile olsa başını kaldırır içi gülen gözleriyle bize ışık vermeyi asla ihmal etmezdi." Ç. Koşar

İlk okulu Kestane Köyü İlkokulunda,  Orta okulu Ordu Ortaokulunda, Lise eğitimini İstanbul Kabataş Erkek Lisesinde tamamladı. 

AKADEMİK KARİYER

1971  yılında Lisans eğitimini  İ.Ü. İktisat Fakültesi, İktisat Bölümünde, Doktorasını 1973  yılında İ.Ü.İktisat Fakültesi, İktisat Bölümünde  Prof. Dr. Ahmet Kılıçbay’ın danışmanlığında ÇAY EKONOMİSİ teziyle elde etti. 1983 yılında Doçentlik Kariyerine “Trabzon Alt Bölgesi Girdi-Çıktı Modeli ve Alt Bölge Planlanmasında Kullanılması.” adlı teziyle ulaştı. 1989 yılında Profesörlük ünvanını İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesinde almıştır.    

AKADEMİK  GÖREVLERİ

1972-1982  Asistan, Dr. Asistan, Karadeniz Teknik Üniversitesi Temel Bilimler   Fakültesi,  İktisat ve Sosyal Bilimler Bölümü.                   

1975 Kısa süreli askerlik.

1976     Doktora sonrası akademik çalışma, Oxford University, Institute of  Economics and Statistics ile Oxford Polytechnic, İngiltere.

1982-1983      Dr. Araştırma Gör., KTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü.

1983-1990  Doçent kadrosunda, KTÜ İktisadi  ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Anabilim Dalı.

1991  Misafir Öğretim Üyesi, kısa süreli, Halk Tasarrufatını İdare Etme Enstitüsü, Baku, Azerbaycan.

1991-    Profesör kadrosunda, KTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü, İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı.

İDARİ  GÖREVLER     

19.12.1985-07.04.1992  KTÜ, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölüm Başkanlığı.

01.06.1987-10.08.1993 KTÜ, Satın Alma Komisyonu Başkanlığı.

27.10.1989-10.08.1992 KTÜ, Üniversite Yönetim Kurulu üyeliği.   

19.10.1988-10.08.1992 KTÜ, Üniversite Senatosu Üyeliği . 

07.04.1992-10.08.1992  KTÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü.  

10.08.1992-06.08.1996  KTÜ, Rektör Yardımcılığı.    

25.10.1996-22.02.1998 KTÜ, Ünye İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı. 

23.02.1998-24.08.2004 KTÜ, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı. 

YÜRÜTTÜĞÜ DERSLER

Lisans Programlarında

 1972-1979 döneminde, KTÜ Mühendislik, Yer Bilimleri, Orman ve Fen Edebiyat Fakültelerinde İktisat ve İş İdaresi derslerini;

1980-1998 döneminde,  KTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde İktisadi Planlama,   Para Teori ve Politikası, Uluslararası İktisat derslerini; bunlar dışında,

1977-1985 döneminde, KTÜ Rize Meslek Yüksek Okulunda Çay Ekonomisi isimli   (doktora uzmanlık alanı) dersini; ayrıca,

1983-1998 arasında, A.Ü.Açık Öğretim Fakültesi “İktisadi Analiz” ile “Para ve  Banka”,2005’de ise İktisat Teorisi derslerinin danışmanlığını yaptı.

1999’dan itibaren, KTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde Para Teorisi ve Politikası  İle İktisadi Planlama derslerini;

Yüksek Lisans Programlarında

 KTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsünde Parasal Analiz, Aşamalı Plan Modeli, Türkiye’de   Planlama Uygulamaları, Merkez Bankacılığı, Şube Bankacılığı;

Doktora Programlarında

 İnput-Output Modeliyle Bölge Planlaması, İleri Düzeyde Parasal Analiz, Türk Plan Modeli,  Türkiye’de Para Politikaları Uygulamaları, Türkiye’de Çay Piyasası Analizi  derslerini   vermektedir.

 ORİJİNAL BİLİMSEL ÇALIŞMALARI

Çalışma Alanları

 1972-1975 döneminde Uygulamalı İktisat dalında, Çay Ekonomisi konusunda kapsamlı bir  ekonomik analiz ;

1976-1983 döneminde bölgesel planlama konusuna yöneldi ve bölgesel input-output  tekniği ile Türkiye’de ilk defa Trabzon Alt Bölgesi (TBAB) 1980 yılı girdi-çıktı tablosunu  hazırladı. Bunu temel alarak TBAB’nin bölgesel planlaması ve Türkiye tablolarıyla  karşılaştırmalı analizlerini;

1984-1990 döneminde Dünya Çay Ekonomisi ile Türk Çay Ekonomisi’ndeki gelişmelerin karşılaştırmalı bir analizini yaptı. 

Hazırladığı Tezler

 Çay Ekonomisi: Dünya Çay Ekonomisindeki Gelişmeler Karşısında Türkiye Çay Ekonomisinin Tahlili,( Basılmamış) Doktora Tezi, Trabzon, 1973, 240 Sayfa.

Trabzon Alt Bölgesi Girdi-Çıktı Analizi ve Alt Bölge Planlamasın Kullanılması, (Basılmamış), Doçentlik Tezi,Trabzon,1982,151 sayfa.

YAYINLAR

A.Kitaplar:

1.Çay Ekonomisi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Yayın No: 117, Trabzon, 1987, s.302.

2.Türkiye’de Çay Tarımının Yarattığı Sosyo-Ekonomik Etkilerin Ölçümü, Karadeniz Teknik  Üniversitesi, Yayın No: 143, Trabzon, 1989, s.122.

3.Para Teorisi ve Politikası, Derya Kitapevi, Trabzon, 2003, s.370.

4.İktisadi Planlama, Derya Kitapevi, Trabzon, 2003, s.191.

B.Makaleler

 “Türkiye’de  Enflasyon”, İktisat  Dergisi,  Nisan 1975, Sayı: 130, Cilt: 22, İstanbul, s. 8-16.

“Atatürk Dönemi Birinci ve İkinci Beş Yıllık Sanayileşme Planları ve Türkiye Ekonomisindeki Yapı Değişikliğine Etkileri (1933-1936)”, Sosyoloji Konferansları,   1981,19.Kitap, İ.Ü. İktisat Fakültesi Yayını, İstanbul, s. 119-148.

“Atatürk’ün İktisadi Görüşleri ve Uygulamaları”,Uluslararası Atatürk Konferansları,9-   13Kasım 1981,Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Devrimleri Araştırma Enstitüsü,Tebliğ    No:54,İstanbul, Kasım 1981, 12 sayfa.

“Genel Olarak Bölge ve Alt Bölge Planlaması ve Türkiye’de Alt Bölge Planlamasına   Duyulan İhtiyaç” İ.Ü.İktisat Fakültesi, Çalışma ve Endüstri  İlişkileri Araştırma Merkezi,    Sosyal Siyaset Konferansları, 31. Kitap (Prof.Dr.Orhan Tuna’ya armağan),AyrıBasım,İstanbul,  1982, s.449-468.

“Bölgesel Çarpan Analizi: Trabzon Alt Bölgesine Uygulama”.Karadeniz Üniversitesi İİBF    Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, Yıl 1984, s.47-54.

“İktisadi Planlamaya Konu Olan Bölge tanımı, Çeşitli Bölge Ayrımları ve Alt Bölge Yaklaşımı”, Karadeniz Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, Yıl 1984, s.77-87.

“Trabzon Alt Bölgesi 1980 Yılı G-Ç Modeli: Uygulama ve Bir Değerlendirme Karadeniz  Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 2 Yıl: 1984, s.38-74.

“Sanayileşme Açısından Bölge Planlamasının Önemi ve Gereği Üzerine”,TrabzonTicaret ve   Sanayi Odası Dergisi, Sayı: 1, 1985, s.4.

“Çay Tarım ve Endüstrisinin Sosyo-Ekonomik Etkileri Üzerine”, Çay Dergisi, Çaykur    Gen.Md.lüğü, Yıl: 1, Sayı: 2, Temmuz 1985, s.10-12.

“Türkiye’de Çay Tekelinin Kaldırılmasından Sonra Beklenen Gelişmeler ”Çay üretimi,İşlenmesi ve Pazarlanması, Çay Semineri,IAV, 27-28 Haziran 1985. s.99-105.

“Çay Tekelinin Kaldırılmasından Sonra Türkiye’nin Çay Politikası Ne Olmalıdır?",       Trabzon Ticaret ve Sanayi Dergisi, Yıl: 1 Sayı: 2, Ağustos 1985. s.12-13.

“Çay Tekelinin Kaldırılmasından Sonra Çay Politikasında Hedefler Neler Olmalıdır?", Çaykur Dergisi, Yıl: 1 Sayı: 3, Ekim 1985, s.15-16.

“Sanayi İnkılabı ve Çıkarılacak Dersler”, Trabzon  Ticaret ve   Sanayi   Dergisi, Yıl: 1, Sayı: 3,

Kasım 1985, s.6-7.

“Türk Çay Ekonomisinin Dünya Çay Ekonomisindeki Yeri”,  Çaykur Dergisi, Yıl: 3, Sayı:     7,Ekim-Kasım-Aralık 1986, s.12-13.

“Dünya’da Çay Üretim Alanlarındaki Genişlemenin Son Yirmi Yılı”,Karadeniz Üniversitesi  İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi dergisi, 1,3 (1987), s.56-66.

“Bölgesel ve Ulusal Girdi-Çıktı teknik  Katsayılarının Karşılaştırılmasına İlişkin Bir Uygula   ma”, İ.Ü.İktisat Fakültesi Mecmuası,43. 1-4 (1987), s.189-209.

“Trabzon’un Kalkınmasında İtici Güç Ne Olmalıdır”. Trabzon Kültür - Sanat  Yıllığı (1987),

İstanbul, 1987, s.493-496.

“İktisadi Kalkınma’da Çimento Sektörünün Önemi”,Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Çimento Bülteni, 24. 242 (1987), s.1-8.

“Main  Economic  Aspects  and  Socio-Economic  Outcomes of  Tea Groving in Turkey”,

TÜBİTAK-ÇAYKUR, International Tea Symposium, Rize, 26-27 June 1987, Papers,

p.233-245.

“Trabzon Alt Bölgesi Planlama Modeli ve Uygulaması” Birinci Uluslararası Karadeniz   Kongresi, 1-3 Haziran 1998, 19 Mayıs Üniversitesi ve Fransız Anadolu araştırmaları    Enstitüsü, Samsun 1990, s.413-437.

“Ordu İlinin Mevcut Sanayi Durumu, Gelişme Potansiyeli, Problemleri ve Çözüm Yolları”,

Ordu İli’nin Kalkınması Semineri,Ordu 26-27 Mayıs 1989,İktisadi Araştırmalar Vakfı Yayını    No:1989/75,İstanbul,1989,s.151-177.

“Çay’ın Türkiye Ekonomisindeki yeri”, Hamit Vanlı ve İsmail Efendioğlu ile birlikte, Standart, Sayı:363, Mart 1992,s.58-67.

“L’influence de la Production de Thé En Turquie Sur La Creation De Revenus Et Sur Le

Niveau de Vie,”Agriculture Et Industrialisation En Turquie Et Au Moyen-Orient. Varia Turcia    XVII. Editions, L’Harrmattan, Paris, 1992, p.453-465.

“Doğu Karadeniz Bölgesinde Gelişme Perspektifleri”. Doğu Karadeniz Turizmi. Konferans-    Workshop, 22-25 Haziran 1992, Trabzon,Turizm Bakanlığı, Turizm Eğitimi Genel   Müdürlüğü Yayını, 1992, s.23-27.

“Türkiye’de Bir Bölgesel Kalkınma Modeli Olarak GAP ve Beklentiler”, (Dr.Nihat     Batmaz’la birlikte), Bölgesel Kalkınma Sempozyumu 94, 13-15 Ekim 1994, Karadeniz Teknik    Üniv ,İİBF, Trabzon 1994, s.444-452.

“Gümrük Birliği’nin Karadeniz Ekonomik İşbirliği Bölgesine ve Doğu Karadeniz   Ekonomisine Etkisi”, Gümrük Birliği Karadeniz Ekonomik İşbirliği Bölgesi ve Doğu Karadeniz   Ekonomisi, Türkiye Ekonomi Kurumu, Ankara 1997, s. 123-141.

“Sosyal Devlet Uygulamaları, Tarihsel Gelişim ve Güncel Sorunlar”, Küreselleşme Sürecinde Türkiye’de Çalışma Hayatının Güncel Sorunları, Türk-İş Yayını, 1996, Ankara, s.132-150.

”Rize İlinde Çay Tarımının Yaptığı Sosyo-Ekonomik Etkiler”, Rize, T.C. Kültür Bakanlığı

Yayınları No: 189 Tanıtma Eserleri Dizisi No: 72, 1997, Ankara ss. 162-182.

“Avrupa Ülkelerinde Yerel Birimlerin Büyüklüğü Üzerine Tartışmalar ve Sonuçlar:   Belediyelerin Konsolidasyonu”, (Dr.Abdulkadir Topal ile birlikte), Türk İdare Dergisi, Yıl:   71, Sayı 424, Eylül 1999, s.73-96.

“Avrupa Ülkelerinde belediyelerin Konsolidasyonu Eğilimleri ve İstanbul İçin Optimal Bir Plan Önerisi”, (Dr.Abdulkadir Topal ile birlikte),”Çağdaş Yerel Yönetimler, Cilt: 8, Sayı 4;   Ekim 1999, s.30-59.

“İ.İ.B.F.lerde Formel ve İnformel Öğretim Ayırımı Bağlamında Öğrenci Kulupleri Faaliyetleri:  KTÜ İİBF Örneği”, İİBF’lerin Ders Planları ve Dünyadaki Gelişmeler Işığında   Yeniden Yapılandırılması, Hafta Sonu Semineri,15-17 Mayıs 2003,Erciyes Üniv. Nevşehir    İİBF Yayını, Nevşehir. tem.2003,s.131-137.

“Hocam Ahmet Kılıçbay”,İ.Ü.İktisat Fakültesi Mecmuası: Prof.Dr.Ahmet Kılıçbay’a    Armağan, Cilt :54, Sayı:1, İstanbul 2004,s.67-68.

KONFERANSLAR, SEMPOZYUMLAR, SEMİNERLER

 1981:Uluslararası Atatürk Konferansları,Boğaziçi Üniversitesi,İstanbul,Kasım,1981

         Tebliğ:”Atatürk’ün İktisadi Görüşleri ve Uygulamaları”

1985:Çay Üretimi, İşlenmesi ve Pazarlanması, Çay Semineri,IAV, 27-28 Haz. 1985,

         Tebliğ: “Türkiye’de Çay Tekeli’nin Kaldırılmasından Sonra Beklenen

         Gelişmeler”.

1987:International Tea Symposium, TÜBİTAK-ÇAYKUR, Rize, 26-27 June

         1987Tebliğ:“Main Economic Aspects and Socio-Economic Outcomes of Tea

          Groving in Turkey”, Papers, pp.233-24.

1989: Colloque:Agriculture Et Industrialisation en Turquie et au Moyen- Orient,

          Düzenleyenler:Fransa’dan De L’Istitut Français d’Etudes Anatoliannes d’İstanbul

          veTürkiye’den Çukurova Üniversitesi ,Adana,29 Mayıs-1 Haziran 1989,Teblğ:

          “L’influence de la Production de Thé en Turquie Sur La Création de Revenus et

          Sur Le Niveau de Vie”.

1994:Bölgesel Kalkınma Sempozyumu: 94, 13-15 Ekim 1994, Karadeniz Teknik Üni

          versitesi,İİBF,(Nihat BATMAZ’la birlikte ),Tebliğ:“Türkiye’de Bir Bölgesel

          Kalkınma Modeli Olarak GAP ve Beklentiler”.

1992:Konferans- Workshop: Doğu Karadeniz Turizmi, 22-25 Haziran 1992,Trabzon,

          Turizm Bakanlığı, Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü, “Doğu Karadeniz

          Bölgesinde Gelişme Perspektifleri”.

1996:Dördüncü Ulusal İktisat Sempozyumu:Gümrük Birliği Karadeniz Ekonomik

          İşbirliği Bölgesi ve Doğu Karadeniz Ekonomisi,11-12 Ekim 1996,Türk Ekonomi

          Kurumu ve KT Ü İİBF,Trabzon.Tebliğ:“Gümrük Birliği’nin Karadeniz Ekonomik

          İşbirliği Bölgesine ve Doğu Karadeniz Ekonomisine Etkileri”.

1998:Birinci Uluslararası Karadeniz Kongresi, 1-3 Haziran 1998, 19 Mayıs Üniversitesi

          ve Fransız Anadolu araştırmaları Enstitüsü, Samsun,Tebliğ:“Trabzon Alt Bölgesi

          Planlama Modeli ve Uygulaması “.

2003:İİBF’lerin Ders Planları ve Dünyadaki Gelişmeler Işığında Yeniden Yapılandırıl

          ması,Hafta Sonu Semineri,15-17 Mayıs 2003,Erciyes Üniv.Nevşehir İİBF,Nevşe

          hir,Tebliğ:”İ.İ.B.F.lerde Formel ve İnformel Öğretim Ayırımı Bağlamında Öğrenci

          Kulupleri Faaliyetleri:KTÜ İİBF Örneği”.

BİLİMSEL HAKEMLİKLER

1.İstanbul Üniversitesi,İktisat Fakültesi Mecmuası,İstanbul,Çeşitli Sayılarında.

2.Atatürk Üniversitesi,İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi,çeşitli sayılarında.

YÜRÜTTÜĞÜ PROJELER

1986 : Türkiye’de Çay Tarımı’nın Yarattığı Sosyo-Ekonomik Etkilerin Ölçümü,Proje No:

           86.115.001.1,KTÜ,Trabzon.

1987 : Trabzon Yöresinde Şube Bankacılığı’nın Sorunları,Araş.Gör.Mustafa Emir ile

            birlikte ,Proje No:87.115.001.1,KTÜ,Trabzon.

1987 : Ordu İlinin Sanayileşmesinde Öncelikler, KTÜ Araştırma Fonu Başkanlığı, Proje

           No:87.115.001.1, KTÜ,Trabzon.

1989 : Sarp Sınır Kapısı Açıldıktan Sonra Transit Taşımacılık ve Turizm Taşımacılığın

           daki Muhtemel Gelişmeler,Araş.Gör.Kenan Çelik ile birlikte,Proje No:89.115.

           001.2,KTÜ,Trabzon.

1998 : İkiz Açıklar Hipotezi(Türkiye Uygulaması),Araş.Gör.Ahmet Zengin ile birlikte,

           Proje No:98.115.001.1,KTÜ,Trabzon.

VERDİĞİ SÜREKLİ SEMİNERLER, RADYO VE TV KONUŞMALARI

 1983-2004 döneminde TEKGIDA-İŞ sendikası’nın; 1985-2004 döneminde ise Türkiye İşçi Sendikası Konfederasyonu(TÜRK-İŞ)’in, sendika yöneticileri eğitim seminerlerinde, Endüstri İlişkilerinin çeşitli konularında dersler vermiştir.

TRT Radyo ve Televizyonları ile Mahalli TV’ lerde çok sayıda mesleki programlara konuşmacı olarak çağırılmıştır.

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinde Esnaf Odaları, Ticaret Odaları v.b. mesleki kuruluşlarla, valiliklerin düzenlediği resmi konferans v.b.etkinliklere; çeşitli halk konferanslarına, konuşmacı olarak katılmıştır.

Dünyaca ünlü tarihçimiz Halil İnalcık, 26 Mayıs 1916’da İstanbul’da dünyaya geldi. Çocukluğu hep savaş yıllarında geçen İnalcık, 1924 yılında, ailesiyle birlikte Ankara’ya yerleşti ve ilkokulu burada, Gazi İlkokulu’nda bitirdi. Babası Seyit bey ailesini bırakıp Mısır’a yerleştiği için Halil İnalcık’ı annesi büyüttü. Ortaokulda yatılı olarak Sivas Öğretmen Okulu’na verilen İnalcık, 1932 yılında ise Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu’na nakledildi. Burada, fizik dalında Nusret Kürkçüoğlu, edebiyat dalında ise edebiyat tarihçisi Abdülbaki Gölpınarlı gibi ünlü hocalardan ders aldı.

1935’de, öğretmen okulundan mezun olduktan sonra, Atatürk’ün tarih tezini bilimsel temellere dayandırmak için kurduğu Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’ne başladı. İnalcık, üniversite eğitimi sırasında da dönemin önemli isimlerinden der aldı. Bunlar arasında Fuad Köprülü, Şemsettin Günaltay, Muzaffer Göker, Yusuf Hikmet Bayur gibi isimleri sayabiliriz.

Ortaçağ tarihi derslerini aldığı Köprülü, İnalcık üzerinde büyük bir etki bıraktı ve meslek yaşamı boyunca kendisine örnek oldu. İnalcık, 1940 yılında mezun olduktan sonra Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nde kaldı ve Yakınçağ Tarihi Bölümü’nde asistan oldu. Bu arada Şevkiye Hanımla evlendi ve 1948 yılında Günhan adlı çocukları dünyaya geldi.

“Tanzimat ve Bulgar Meselesi” başlıklı doktora tezini iki yıl içinde tamamladı ve doktora payesini aldı. İnalcık’ın İstanbul arşiv belgelerinden derleyerek hazırladığı bu çalışması, Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlandı. Belgelere dayanarak hazırlanmış bu tez büyük ilgi uyandırdı. Öyle ki o sırada dekan olan Enver Ziya Karal’ı Bulgar elçiliğinden bir heyet ziyaret etti ve bu tezin Bulgar tarihine yaptığı katkılardan dolayı tebriklerini sundu. Bu da, İnalcık’ın ileride birçoklarının kabul edeceği tarafsız ve doğru tarih yazımı konusundaki hassaslığına bir örnek oluşturdu.

Bu tezi için şunları söylüyor İnalcık:

“Arşivlerde 1432 yılına, II. Murat devrine ait bir tımar defteri buldum. Bu, arşivimizdeki en eski defterdir. Onu 1954’te neşrettim. Bu Arnavutluk’a ait bir defterdi ve Arnavutluk tarihine yönelik çok önemli sorunları çözmemize yardımcı oldu. Ben eğer şöhretli bir tarihçi olmuşsam, bunu Türk arşivlerine borçluyum. Bu arşivler çok mühim ve çok zengindir. Sosyal bilimlerle uğraşan Türk bilim adamları bu arşivler sayesinde önemli çalışmalar yapabilirler ve Türkiye’nin sosyal bilimlerdeki başarısı bizi Fransa’nın yanına yerleştirir. Fakat zaman zaman arşivlerimizin yönetiminde anlaşılmaz bir düşünce hakim oluyor. Vesikaların tamamını alamayacağımız söyleniyor. Son olarak, 1989 yılında defterlerin fotokopilerinin tam olarak çıkışı yasaklandı. Bugün bunların ancak üçte birini alabilirsiniz. Eskiden bu kural geçerli olsaydı ben Tanzimat ve Bulgar Meselesi başlıklı tezimi ortaya çıkaramazdım. Bu vesikaların açıklığı sayesinde bütün dünya çarpıtmalardan kurtulmuş hakiki tarihimizi öğrenecektir. Vaktiyle, Köprülü’nün Dışişleri Bakanı olduğu zamanlarda tam açıklık vardı. Macarlar kendileri ile ilgili defterlerin fotokopilerini aldılar ve Macarca’ya tercüme ettiler. Macarlar bugün kendi kayıtlarında Türkler aleyhine olan bölümleri düzeltiyorlar. Macar tarihini yalnızca Macar vesikaları ile yazarsanız çok düşmanca sonuçlara varırsınız, ama Türk vesikalarını da kullanırsanız daha dengeli bir tarih ortaya çıkar. Bunu böyle yapmamak bizi Türk tarihinin gerçeklerini öğrenmekten alıkoyar.”

İnalcık, tarihçilik anlayışını Fransız Annales ekolu doğrultusunda tanımlar ve çalışmalarını temelde bu bağlamda sürdürür. Bunun en önemli örneğini 1977 yılında Fernand Braudel Araştırma Merkezi’nde Immanuel Wallerstein’ın düzenlediği uluslararası bir konferansta sunduğu bir bildiride görmek mümkündür. İnalcık, bu bildiride Annales yönteminin Osmanlı ekonomik ve sosyal tarihine bakışta kökten değişiklikler getirebileceğinden nasıl yararlı olabileceğinden söz eder. UNESCO’nun çıkarmayı tasarladığı “Dünya Tarihi” adlı kitapta kendisine görev verilmesi, onun tarihçiliğine olan uluslararası saygının bir işareti sayılabilir.

İnalcık, Türk tarihçilerine şu öğütlerde bulunuyor:

“Türk tarihçilerine bir öneride bulunmak gerekirse diyebilirim ki daima belgelere sadık kalın. Eğer hakikati ortaya çıkarırsanız bu daima bizim lehimizedir, çünkü bugüne değin tarihimiz hakkında yazılanların çoğu ya yalandır, ya çarpıtmadır. Eğer mübalağa yaparsanız kendinizi kabul ettiremezsiniz, sizi ciddiye almazlar.”

Halil İnalcık’ın iyi bir tarihçi olmasındaki en önemli nedenlerden biri de bildiği yabancı dillerdir şüphesiz. İngilizce, Almanca, Fransızca’yı çok iyi okuyabilen İnalcık, Arapça ve Farsça’yı da kullanabiliyor ve bir sözlük yardımıyla okuyabildiği diller arasına İtalyanca’yı da katabiliyor. Bu, kaynakları araştırmaları için kullanmamasına ve yabancı dillerde yayın yapmasına olanak sağlıyor. İnalcık, sayıları yüzleri geçen makale ve kitaplarıyla dünya tarihçiliğinde seçkin bir yer yapmıştır. Başarısının göstergeleri aldığı ödüllerin çok üzerinde. Bunlar arasında Rockfeller Vakfı, Türk Tanıtma Vakfı, ODTÜ Mustafa Parlar Vakfı, Sedat Simavi Vakfı, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Hizmet, Kültür Bakanlığı Sanat ve Kültür Büyük Ödülleri sayılabilir.

İnalcık’ın başarılarının bir başka göstergesi de aldığı fahri doktora payeleri. Boğaziçi, Uludağ, Selçuk, Atina, Kudüs İbrani ve Bükreş üniversitelerinden doktora payeleri onun başarısının uluslararası platformda da takdir edildiğini gösterir. İnalcık, 1986’da Amerikan Akademisi’ne, 1993’te British Academy’e üye seçildi ve böylece uluslararası alanda seçkin bir yer alan ilk tarihçimiz oldu. İnalcık, iyi bir araştırmacı olmasının yanında yetiştirdiği öğrencilerle de Türk tarihçiliğine değerli katkılarda bulunuyor.

“Türk tarihçiliği gelişiyor. Geçmişte iki büyük üstad var: Fuad Köprülü, Ömer Lütfü Barkan. Bu iki usta Türk tarihçiliğine getirdikleriyle bir yön vermiştir. Bugün tarihimizi onların yolunda iyi inceleyebilmek için, Osmanlıca’ya hakim olmak, bunun yanında batı tarihçiliğini iyi izlemek gerekir. Bana, siz bütün kariyeriniz boyunca ne yaptınız diye sorarsanız şunu söyleyebilirim: Bütün çabalarım Türk tarihçiliğini modern tarihçilik düzeyine çıkarmaktır. Benim tarih anlayışım devletlerin tarihini ortaya çıkarmaktan ziyade halkın tarihini, halkın geçmişte nasıl yaşadığını, sosyal hayatını, ekonomisini, gündelik yaşantısını ve bunları belirleyen şartları ortaya çıkarmaktır. Bizim tarihçiliğimiz ise bu konulara yeni yeni ilgi duyuyor.”

İnalcık, 1972’de otuz yıl ders okuttuğu Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nden emekli olunca, Chicago Üniversitesi tarih bölümüne davet edildi. Burada on beş öğrenci yetiştirdikten sonra 1986 yılında ikinci kez emekli oldu.

Halil İnalcık, çok çeşitli üniversitelerde sürdürdüğü meslek yaşantısına 1993 yılından itibaren Bilkent Üniversitesi’nde devam ediyor ve bu üniversitede lisansüstü bir tarih bölümü kurmaya çabalıyor. Dört uzmanla birlikte hazırladığı eseri “An Economic and Social History of Ottoman Empire” bugün dünya üniversitelerinde el kitabı haline gelmiştir. İnalcık bu eserle, Osmanlı Türk tarihinin medeni yüzünü dünyaya tanıtmakla övünüyor.

http://www.msxlabs.org/forum/bilim-tr/17702-prof-dr-halil-inalcik.html